Chủ Nhật, 22 tháng 4, 2012

Bạn Cũ



     Tạo hoá gieo chi cuộc hí trường
Đến nay thấm thoắt mấy tinh sương
Dấu  xưa xe ngựa hồn thu thảo
Nền cũ lâu đài bóng tịch dương
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt
Nước còn cau mặt với tang thương
Ngàn năm gương cũ soi kim cổ
Cảnh đấy người đây luống đoạn trường

(Thăng Long Thành hoài cổ - Bà Huyện Thanh Quan)
                                                      
Cách nay gần 200 năm, Bà Huyện Thanh Quan đã xúc cảm mà làm bài thơ trên. Để rồi mượn cảnh tả tình, nói đến sự biến đổi của thời cuộc mà suy ngẫm về nổi đoạn trường của đời người. Đó là tình cảm của một con người cô đơn trước thời thế loạn li mà hoài vọng đến cảnh cũ người xưa, về lẽ thịnh suy, được mất ở đời. Đây cũng là tâm trạng chung của những bậc thức giả khi nghĩ về thời gian, chứng nhân của bao biến đổi, về số phận của con người trước đấng siêu nhiên vô tận.

Đã lâu không gặp lại người bạn cũ, cũng có thể gọi là đồng nghiệp vì anh làm việc cùng cơ quan với tôi trước đây, tuy công việc có khác nhau. Chúng tôi là đôi bạn tri kỷ, có thể cảm thông và trao đổi với nhau đủ thứ chuyện trên đời. Trước đây, tuy làm việc cùng nhau không nhiều, nhưng đó là khoảng thời gian đủ để kết thành đôi bạn tâm giao. Rồi tôi và anh mỗi người một nơi, đã có biết bao đổi thay kể từ dạo đó. Thi thoảng chúng tôi mới gặp lại nhau, từ đó mà cảm nhận được sự gian truân và biến đổi bất kỳ của đời người. Chỉ có tình bạn là còn mãi với thời gian, là chứng nhân của cuộc sống nơi chốn nhân gian. Hoàn cảnh sống đã khác, khoảng cách về địa lý và không gian cũng đổi thay, tình bạn thì vẫn mãi như xưa. Mừng vui hội ngộ và cùng nhau hàn huyên nơi ngôi quán bình dị, chuyện đời chuyện người hòa vào giữa chốn nhân gian.


o0o

 Vất vả lắm tôi mới tìm lại được số điện thoại nhà của anh, nó nằm trong cuốn sổ danh bạ cũ. Nhưng gọi mãi vẫn không được, thì ra địa phương anh đang ở bây giờ sáp nhập vào Hà Nội, vì thế mà mã vùng cũng thay đổi. Tôi đổi mã vùng Hà Nội đằng trước số máy nhà anh, nhưng kết cục vẫn vậy, không gọi được. Bí quá đành gọi điện cho một anh bạn ở Hà Nội để hỏi, được biết mã điện thoại quê anh bây giờ đảo ngược lại so với ngày xưa. Thì ra vậy, tôi làm theo hướng dẫn và bấm đúng số máy, lần này thì nghe tiếng chuông điện thoại reo, có người nhắc máy và tiếng con gái bên kia đầu giây:

- Xin lỗi, xin cho biết anh muốn gặp ai ạ?

- Chị cho gặp anh Thắm được không?

Tiếng bên kia:

- Anh Phú phải không, em nghe tiếng quen quen. Lâu nay anh có khỏe không?

Tôi ngạc nhiên vì người đầu giây bên kia biết mình, thoáng chút suy nghĩ chợt nhớ ra: Phải rồi, đây là Minh, người yêu của Thắm đây mà, hồi trước chúng tôi đã từng gặp nhau. Tôi vội hỏi lại:

- Có phải Minh đó không? Có lẽ hai người đã...?

Tiếng Minh cười:

- Vâng, chúng em cưới nhau rồi anh ạ, đã có cháu lớn 3 tuổi rồi!

- Chúc mừng hai người!... (Tôi bối rối đáp lại)

Rồi Minh kể chuyện cho tôi nghe, hỏi thăm tình hình thời gian qua. Lúc kết thúc buổi nói chuyện, Minh nói:

- Anh Thắm nhà em bây giờ không có nhà, anh ấy đang đi có chút việc, em cho anh số di động của anh ấy để anh liên lạc nhé.

Sau cuộc điện thoại tôi bồi hồi suy nghĩ mãi, thế là Thắm cũng đã lập gia đình. Trước đây khi cậu ấy với Minh yêu nhau thì tôi đã biết nên cũng không ngạc nhiên lắm. Hồi xưa Thắm cũng thuộc loại người vô tâm với chuyện vợ con, bố mẹ và mọi người phải giục mãi. Rốt cục rồi cũng yên bề gia thất, tôi mừng cho Thắm. Nhớ hồi xưa, khi mới quen biết nhau thì chúng tôi cũng chừng 26 – 27 gì đó, thế nhưng cả hai đều vô tư và chưa ai nghĩ gì đến chuyện lập gia đình cả. Mỗi khi gặp nhau thì chỉ bàn bạc đủ thứ chuyện kim cổ đông tây mà không biết chán. Rồi cả tôi và Thắm đều thay đổi công việc, hình như tuổi của chúng tôi không thích thú với đường công danh, vì vậy mà cả hai đều phảng phất phong cách của những kẻ sĩ ẩn dật, ưa thích tự do mà ít quan tâm đến chuyện thế sự. Số phận long đong khiến cho chúng tôi ít gặp lại nhau, phần cũng vì khoảng cách địa lý là khá xa, cậu ta thì vẫn chủ yếu ở gần nhà mà tôi thì khi ở trong Nam, lúc ở quê nhà tận Nghệ An.

o0o

 Tôi học tập, làm việc ở Hà Nội và đất Bắc 10 năm, nơi đây đã chứa đựng khoảng thời gian tuổi trẻ cùng những khát vọng của cuộc đời. Nhớ hồi chuẩn bị rời đất Bắc, tôi đến gặp anh để từ giã. Chúng tôi chọn một ngôi quán nhỏ bên dòng Nhuệ Giang chảy qua thành phố quê anh để ngồi trò chuyện, ngắm nhìn những đám Lục Bình trôi lững lờ. Những cốc bia cạn dần theo dòng hồi tưởng bạn bè, trong không khí tiếc nuối và đượm buồn chia li. Cuối buổi gặp hôm đó, chúng tôi bắt chặt tay và chào từ biệt nhau, anh chúc tôi có được một công việc tốt nơi miền đất mới. Tôi trở về quê, rồi vào Nam làm việc, chúng tôi ít có dịp liên lạc với nhau bởi những lo toan và bận bịu của cuộc sống mới.

Sau mấy năm cách biệt, tôi lại tìm đến thăm anh. Lần gặp này đã có một người mới xuất hiện trong cuộc đời anh, đó là Minh – cô gái mà sẽ là bạn đời của anh sau này. Anh kể với tôi về khoảng thời gian qua, sau khi làm việc một vài nơi thì anh đã quyết định chọn quê nhà làm bến đỗ. Đúng là cánh chim bay mãi cũng mỏi cánh, con ngựa chạy lâu cũng phải chồn chân, nhưng dù vậy cũng đã xứng đáng là một đấng nam nhi theo quan niệm của các cụ xưa:

Làm trai cho đáng nên trai
Phú Xuân đã trải Đồng Nai cũng từng

Cũng trong thời gian này anh gặp Minh, cô gái bé nhỏ quê ở tận Sơn La. Minh làm việc gần nhà anh, vì vậy mà hai người quen biết rồi đến với nhau. Thấy Minh thông minh, nhanh nhẹn và chịu khó nên tôi cũng đồng ý với sự lựa chọn của bạn mình. Mấy ngày ở chơi, sau bữa cơm chiều là tôi và Thắm lại đến đợi ở cổng cơ quan Minh, sau đó chúng tôi đi chơi, tìm đến một địa điểm hay ngôi quán nào đó, tận tối khuya mới về đến nhà. Mấy hôm sau tôi về quê, chúng tôi tạm biệt nhau mà trong lòng cảm nhận biết bao biến đổi của cuộc đời. Mới hay, tình bạn – tình yêu hay hôn nhân đều tùy thuộc vào chữ duyên. Mới thấy thấm thía sự sâu sắc và uyên thâm của giáo lý nhà Phật.

o0o

- A lô, chào bạn! Hẹn tối nay gặp nhau trên mạng internet nhé.

Chiều nay Thắm gọi điện cho tôi và hẹn như vậy. Cũng đã lâu chúng tôi không trò chuyện nhiều, chỉ thi thoảng nói vắn tắt qua điện thoại. Vì vậy cần có thời gian để ôn cố tri tân, và chat trên mạng là sự lựa chọn tốt nhất. Hôm nay anh mới mắc lại đường dây internet theo lời khuyên của tôi, sau thời gian dài không sử dụng vì bận bịu chuyện gia đình và vợ con. Buổi tối tôi online để gặp anh qua yahoo chat, câu chuyện kéo dài với bao mối quan tâm thường nhật. Thắm kể cho tôi những đổi thay của thành phố quê anh thời gian qua, về những điều mà cả hai cùng quan tâm. Anh cho biết là vợ con thì ngủ ở dưới nhà, còn anh lên tầng để dành thời gian cho tôi, người bạn lâu năm của anh. Những dòng chat trên mạng của không gian ảo như kết nối những câu chuyện cũ và mới của hai người bạn xưa. Dòng tâm sự cứ thế kéo dài cho đến tận đêm khuya, như sống lại những kỷ niệm đầy nhung nhớ của một thời trai trẻ.

Bây giờ đã là tháng tư với sắc nắng chói chang, chắc giờ này hoa gạo đã nở rực khắp miền quê anh và đất Bắc. Sắc hoa gợi nhớ về một thời khát vọng, những tháng năm tuổi trẻ với bao dự định và tâm huyết thanh xuân. Và rồi hòa vào dòng đời, dòng người là thấp thoáng tình bạn của ngày xưa, của những mối tương giao kỷ niệm.