Thứ Năm, 18 tháng 12, 2014

Cấu trúc Nhà Nước

     Sự cấu tạo nhà nước thành các đơn vị hành chính lãnh thổ, và xác lập những mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước, giữa trung ương với địa phương - đó được gọi là “Hình thức cấu trúc nhà nước”. Nhà nước cần có sự liên kết chặt chẽ, nhằm quản lý và phát triển đất nước một cách hữu hiệu và tốt đẹp nhất. Mục tiêu này thúc đẩy sự cân nhắc, lựa chọn của các quốc gia, tùy thuộc vào yếu tố địa lý, chính trị khác nhau. Người ta phân chia cấu trúc nhà nước thành hai hình thức chính:   Nhà nước đơn nhất và Nhà nước liên bang.

     Về Nhà nước đơn nhất: Là nhà nước có chủ quyền chung, có hệ thống cơ quan quyền lực và quản lý thống nhất từ trung ương đến địa phương. Các đơn vị hành chính được phân chia thành tỉnh (thành phố), huyện (quận), xã (phường).

     Nhà nước đơn nhất phổ biến hơn cả, và chiếm đa số hiện nay. Hình thức cấu trúc này phù hợp với các quốc gia có diện tích nhỏ, dân số ít và thuần nhất về chủng tộc, cũng như có sự thống nhất về mặt địa lý hành chính. Ưu điểm của hình thức này là sự thống nhất về quản lý, mọi đường lối cũng như dự luật nhanh chóng được thông qua, hạn chế thời gian thủ tục pháp lý. Vì vậy mà những quyết sách sớm đi vào thực tiễn, mang lại lợi ích nhanh chóng cho người dân, tạo được sức cạnh tranh cao với quốc tế.

     Về Nhà nước liên bang: Là nhà nước có từ hai hay nhiều thành viên hợp lại. Khác với nhà nước đơn nhất, nhà nước liên bang có hai hệ thống quyền lực và quản lý. Trong đó một hệ thống chung cho toàn liên bang và một hệ thống trong mỗi nước thành viên. Nhà nước liên bang có chủ quyền chung, đồng thời mỗi nước thành viên (bang) đều có chủ quyền riêng. Có thể kể ra đây các nhà nước liên bang như Mỹ, Ấn Độ, Malaixia, Thụy Sĩ…

     Hình thức nhà nước liên bang chủ yếu áp dụng cho các quốc gia có diện tích lớn, có sự phức tạp về địa lý và sắc tộc. Với một đất nước có diện tích rộng lớn, thì việc phân chia thành các bang như vậy sẽ dễ dàng hơn cho việc quản lý, phát triển cuộc sống người dân, cũng như bảo vệ lãnh thổ. Việc tồn tại nhiều hệ thống pháp luật như vậy trong một quốc gia (mỗi bang có một hệ thống luật riêng), gây ra sự mâu thuẫn và khó đồng nhất trong quan điểm và lợi ích. Tuy nhiên nó tạo nên hiện tượng “Trăm hoa đua nở”, từ đó thúc đẩy sự đa dạng, cạnh tranh và tiến bộ xã hội.

     Hình thức Nhà nước đơn nhất hay Nhà nước liên bang đều có những ưu và nhược điểm riêng. Điều quan trọng là phải phát huy được những thế mạnh của mô hình áp dụng để mang lại lợi ích thiết thực nhất cho đất nước.