Thứ Ba, 9 tháng 6, 2015

Linh Địa dậy sóng

   
Tác giả tại Linh địa Trại Gáo
     Trại Gáo là một trong ba giáo họ của giáo xứ Mỹ Yên - giáo phận Vinh, tọa lạc trên một vùng đất yên bình thuộc xã Nghi Phương, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Tại đây có khoảng hơn ngàn giáo dân sinh sống, một nơi được coi là linh địa Công Giáo. Theo quốc lộ 1, từ ngã ba Quán Hành rẽ vào khoảng 7 cây số thì chúng ta sẽ đến được linh địa Trại Gáo. Nơi đây được gần xa biết đến bởi có đền Thánh Antôn, trung tâm hành hương nổi tiếng của giáo phận. Mỗi dịp lễ giáng sinh về, người ta lại chứng kiến ngôi thánh đường lộng lẫy trong đêm, với cây thông noel cao kỷ lục Việt Nam.

     Dân gian tương truyền rằng:

     “Khoảng giữa thể kỷ 19, vùng đất Trại Gáo là trang trại của Nhà Chung, dùng để trồng lúa và chăn nuôi gia súc. Cách Đền Thánh Antôn hiện nay hơn 1 cây số về hướng đông bắc, Nhà Chung có một kho chứa lúa. Vì thế, lúc đầu gọi nơi đây là “Trại Gạo”. Cùng  với thời gian, tiếng địa phương đọc trệch dần thành “Trại Gáo”. Vì thế mà hình thành tên gọi ngày nay của linh địa.

     Ban đầu, nơi đây chỉ có dăm gia đình Công giáo sinh sống và làm công cho Nhà Chung. Dần dà dân số tăng lên. Vì là vùng ẩm thấp, nên nhiều người bị ốm đau, do đó đã có những gia đình phải dời nhà lên phía trên đồi cách đó hơn một cây số về phía Tây. Nơi đó rậm rạp âm u, nhưng họ hy vọng ở nơi cao ráo sẽ đỡ bệnh tật hơn. Thấy những gia đình lên đồi cao được khỏe mạnh, nhiều hộ khác cũng di dời theo.

     Để các tín hữu nơi đây noi gương vị thánh “yêu chuộng sự khó khăn”, cũng như để phó thác những người nghèo đói, khổ đau cho đấng thánh “hay làm phép lạ”, các linh mục đã chọn thánh Antôn Padôva làm Quan thầy cho giáo họ Trại Gáo. Nhằm bày tỏ niềm tôn kính và tin tưởng nơi ngài, năm 1898, các cha thừa sai đã mua một pho tượng của thánh nhân bằng thạch cao ở Pháp để đưa về lập đền thờ. Sau nhiều ngày tháng di chuyển bằng đường thủy, tượng thánh Antôn đã được đưa về Nhà Chung Xã Đoài. Về đến đây, người ta tiếp tục dùng đò để đưa tượng thánh lên Trại Gáo. Khi đi đến cuối làng Thanh Hương, các tín hữu mới dùng kiệu để cung nghinh ngài. Đi đến địa điểm Đền Thánh hiện nay, mọi người dừng nghỉ lấy sức để tiếp tục kiệu tượng lên trên đỉnh núi, nơi các cha đã định sẽ xây dựng Đền Thánh. Sau khi nghỉ ngơi, họ không làm sao nhấc tượng lên được. Huy động thêm người vẫn không có kết quả, ngược lại tất cả các giây khiêng đều bị đứt. Thấy dấu hiệu ấy, các vị hữu trách nhận ra ý thánh Antôn muốn xây dựng cho ngài ngôi đền tại đó. Vì vậy họ đã cùng với các tín hữu nơi đây dựng một ngôi đền dài 18 mét, rộng 12 mét, hoàn toàn bằng gỗ, để làm nơi tôn kính ngài.

     Sau phép lạ đầu tiên đó, cũng như sau khi Đền Thánh được xây xong, các tín hữu về sinh sống quanh đền thánh đông hơn. Được tin thánh Antôn hay làm phép lạ và nhất là đã thực hiện việc lạ lùng ngay khi tượng ngài được cung nghinh về đây, nhiều người dân trong khu vực, cả giáo lẫn lương, khi gặp khó khăn đều đến cầu khấn ngài. Rất nhiều người đã được Chúa ban ơn qua lời chuyển cầu của thánh nhân. Nhiều người phương xa nghe tin cũng tìm đến với thánh nhân mỗi khi gặp khó khăn, hoạn nạn.

     Để bày tỏ lòng tri ân về những ơn lành do thánh Antôn đã chuyển cầu cho nhiều người trong và ngoài giáo phận, cũng như để khích lệ các tín hữu đến với thánh nhân nhiều hơn, ngõ hầu được ngài bầu cử cứu giúp, đồng thời noi gương ngài trong việc mến Chúa và yêu người, Đức giám mục giáo phận đã chọn nơi đây làm trung tâm hành hương chính của giáo phận”.

Đền Thánh Antôn - Linh địa Trại Gáo
      Tôi đến linh địa Trại Gáo vào một sáng mùa hè, khi mà chỉ còn ít hôm nữa thì đến ngày đại lễ 13 tháng 6. Vài bữa nay thời tiết xứ Nghệ đã có phần dịu mát hơn sau đợt nóng nung người, với những cơn gió Lào khô cháy cỏ cây. Tuy vậy nắng vàng cũng bắt đầu chiếu rọi lên những hàng cây hai bên lối đi vào đền Thánh, như những mảnh thủy tinh lấp lánh, đung đưa theo làn gió thoảng.

     Cả khu linh địa tràn ngập không khí chuẩn bị cho ngày đại lễ. Người ta đang tu sửa các hạng mục công trình để đón khách hành hương. Con đường dẫn vào linh địa cũng được trãi nhựa phẳng phiu, với hàng cây xanh mát. Tại sân đền, các em thiếu nhi hồn nhiên tập múa hát. Mặc dù chưa đến ngày lễ, nhưng đã có đông người đến đây thắp hương, cầu khấn để xin được ban ơn.

     Tôi dạo quanh một vòng, ngắm nhìn phong cảnh và chiêm ngưỡng đền thánh Antôn, thi thoảng lại đưa máy hình lên chụp để ghi lại những hình ảnh quý giá. Đang chìm đắm trong tình cảm linh thiêng thì chợt nghe có tiếng con gái cất lên:

     - Chào anh! Xin gửi anh chương trình tổ chức thánh lễ!...

     Nhìn ra thì thấy một cô gái trẻ trung đang tươi cười niềm nở. Nói rồi cô đưa cho tôi tấm thiệp ghi chương trình thánh lễ sắp tới, trên tay còn cầm một tập dày nữa. Tôi nhận tấm thiệp rồi ngắm kỹ, trên đó có in hình thánh Antôn rất đẹp. Tôi cảm ơn và bắt chuyện với cô, được biết cô là thành viên ban tổ chức đại lễ. Cô cho biết, mỗi dịp hành hương khách thập phương đổ về đây rất đông, có đến hàng ngàn người, không khí tấp nập lắm.

     Tạm biệt cô gái, tôi tiếp tục đi dạo, thấy ở đây có những cửa hàng bán đồ lưu niệm, gồm có tượng chúa, tượng đức mẹ và tượng thánh, cùng nhiều thứ khác. Chỉ ít hôm nữa thôi, nơi đây sẽ là điểm đến hành hương của cả ngàn tín hữu và người hâm mộ, cùng với những buổi thánh lễ diễn ra trang nghiêm.

     Trại Gáo nổi tiếng như thế, nhưng tôi lại biết đến linh địa bởi một lý do khác, điều mà nhà Phật gọi là “duyên” vậy. Thú thực là tôi sẽ không biết đến linh địa Trại Gáo nếu không có một vụ việc xẩy ra cách đây đúng hai năm, khiến cho mối quan hệ giữa Tòa giám mục Xã Đoài và chính quyền địa phương trở nên căng thẳng.

     Chiều tối ngày 22 tháng 5 năm 2013, nhiều tín hữu từ xa đã đến linh địa Trại Gáo để chuẩn bị cho thánh lễ. Lúc này chợt xuất hiện mấy người mặc thường phục chặn xe chở khách hành hương, họ còn đòi lục soát những người trên xe. Thông tin được báo cho đội an ninh Trại Gáo biết, đội này cùng nhiều giáo dân lập tức có mặt để yêu cầu những người đó không được chặn xe và lục soát giáo dân hành hương nữa. Giữa hai bên đã xẩy ra xô xát, khiến một số người bị thương. Mấy người vô cớ chặn xe đã bị giáo dân bắt giữ, và sau đó phát hiện ra những người này chính là công an. Liền lúc đó “Hội đồng mục vụ” Trại Gáo cũng được bên công an huyện gọi điện yêu cầu thả những người đó ra.

     Hơn một tháng sau thì dẫn đến việc công an tỉnh Nghệ An bắt giữ hai giáo dân có liên quan đến vụ việc trên. Ngày 27 tháng 6 năm 2013, ông Ngô Văn Khởi (53 tuổi) bị bắt khi đang trên đường đi dự đám cưới của một người thân, ông Nguyễn Văn Hải (43 tuổi) bị bắt khi đang đưa đứa cháu nhỏ đi khám bệnh.
   
Trại Gáo ngày đại lễ
     Vụ bắt giữ đã dẫn đến căng thẳng giữa chính quyền và giáo hội. Nhiều cuộc thắp nến cầu nguyện hiệp thông với giáo xứ Mỹ Yên đã diễn ra khắp nơi trong cả nước, cũng như giáo Phận Vinh. Giáo dân Trại Gáo cũng nhiều lần làm đơn gửi các cấp chính quyền trình bày về tình trạng vô tội của ông Khởi và ông Hải, đồng thời yêu cầu thả họ ra. Chính quyền đã viết giấy cam kết sẽ thả người vào ngày 04 tháng 9 năm 2013. Đến hẹn, gia đình và giáo dân đến trụ sử Ủy ban nhân dân xã thì gặp một lực lượng công an, cảnh sát cơ động và dân quân tự vệ hùng hậu, cùng các công cụ hỗ trợ như chó nghiệp vụ, lựu đạn hơi cay…; một cuộc trấn áp diễn ra và nhiều giáo dân bị đánh dẫn đến thương tích nặng nề.

     Lúc này cả linh địa sục sôi trong tinh thần tử vì đạo. Những làn sóng người dâng lên để bảo vệ tự do công lý.

     Ngày 23 tháng 10 năm 2013, tòa tuyên án ông Khởi 7 tháng tù giam, ông Hải 6 tháng tù giam về tội ‘gây rối trật tự công cộng”.

     - Việc nhà cầm quyền cho an ninh khám xét và ngăn cản người hành hương là một hành động vi phạm quyền tự do tôn giáo nghiêm trọng – Nguyễn Văn Thông (21 tuổi), một giáo dân ở gần Trại Gáo đã nói như vậy, khi tôi hỏi anh về sự kiện này.

     Và anh cho rằng Thánh Antôn đã hiển linh, khiến cho Linh Địa dậy sóng để xóa bỏ bất công bạo quyền.

     Anh Ngô Văn Khá -  có nhà ở cách nhà thờ Trại Gáo khoảng 100 mét – tâm tư:

     - Cầu cho công lý và hòa bình sớm hiện diện trên quê hương Việt Nam! Tự do tôn giáo là ước nguyện của toàn dân.

     Bâng khuâng, tôi ngước nhìn tượng Thánh Antôn cao vời, và tin ngài hằng làm phép lạ để cứu rỗi nhân gian.

     Linh Địa Trại Gáo vốn linh thiêng và yên bình là vậy, nhưng khi đối mặt với bất công bạo quyền, sóng đã nổi lên tựa thác lũ cuồng phong. Tất cả vì tự do công lý, và trên hết là vì quyền con người cao cả, thiêng liêng.